Có những lựa chọn hay định hướng giáo dục nào khác cho con bạn?

A A A

Có nhiều phương pháp sư phạm khác nhau, các triết lý khác nhau và các cách giảng dạy khác nhau. (Fotolia)

Các bậc phụ huynh ở nhiều nơi trên thế giới ngày nay, trong thời đại này, rất may mắn khi được phép lựa chọn loại hình giáo dục nào phù hợp với con cái của mình, bằng cách nào con họ có được sự giáo dục, ở đâu và khi nào. Dường như không còn một kiểu mẫu nào phù hợp với tất cả nữa.

Có nhiều phương pháp sư phạm khác nhau, các triết lý khác nhau và các cách giảng dạy khác nhau.

Các chuyên gia mô tả triết lý giáo dục như sau:

“Đằng sau mỗi trường học và mỗi người giáo viên là một tập hợp các tín ngưỡng có ảnh hưởng đến nội dung và phương pháp dạy học. Triết lý này đại diện cho những câu trả lời về mục đích của giáo dục, vai trò của người giáo viên, nội dung và những phương pháp giảng dạy. Triết lý lấy giáo viên làm trung tâm có xu hướng độc đoán và bảo thủ hơn, với sự nhấn mạnh những giá trị và tri ​​thức đã trường tồn qua thời gian.

Triết lý cơ bản của giáo dục lấy giáo viên làm trung tâm là học sinh phải được học những môn cơ bản truyền thống và những điều được giảng dạy mãi mãi phù hợp với mọi người ở mọi nơi. Còn triết lý coi học sinh là trung tâm thì tập trung nhiều hơn vào nhu cầu cá nhân, sự phù hợp với đương thời, và chuẩn bị cho học sinh để bước vào một tương lai dễ thay đổi. Trường học được xem là một tổ chức làm việc với giới trẻ để giúp cải thiện xã hội hoặc giúp học sinh nhận ra được cá tính của mình. Học sinh là trung tâm của quá trình học tập. Học sinh và giáo viên làm việc với nhau để xác định những gì cần được học và phương pháp tốt nhất để học nó.”

Mỗi cá nhân giáo viên có thể mang tới cho học sinh cách dạy học của riêng mình, với khối lượng và mức độ khác nhau, không chỉ trong cả năm học, mà còn trong những bài giảng, đơn vị, chủ đề hoặc đề tài cụ thể. Có thể là khác nhau đối với một môn học hay một lĩnh vực cụ thể. Thậm chí có thể có sự thay đổi đáng kể trong một lĩnh vực như lĩnh vực kỹ thuật số. Các trang web có đầy đủ các định nghĩa và giải thích cho việc học tập bằng cách lắng nghe, học khám phá, học thông qua thảo luận các vấn đề, học tập tổng hợp, học đi đôi với hành, học trực tuyến, học trực tiếp với giáo viên và OBTL (dạy và học dựa trên kết quả), và giáo dục tại nhà… đó chỉ mới là liệt kê một vài ví dụ.

Các thành phố như Hồng Kông có cả các tổ chức quốc tế và các trường học công lập, bao gồm cả cấp tiểu học và trung học cơ sở. Hồng Kông có một trường học tên Ebenezer dành cho người mù, cũng như nhiều trường học đặc biệt dành cho các trường hợp ngoại lệ khác nhau, gồm cả những trẻ bị tự kỷ.

Một ví dụ về một trường học độc đáo ở Hồng Kông, hiện sở hữu và điều hành bởi Tiến sĩ Jadis Blurton, tên là Trường Harbour, một trường học chính thống tiến bộ với một mô hình giáo dục hòa nhập  (bất kể đứa trẻ có khuyết tật gì hay không). Trường Harbour hiện đang phát triển theo cấp số nhân và gần đây mới mở thêm một khu trường sở khác.

Phụ huynh cũng có thể lựa chọn các trường học theo đức tin, trường học miễn phí, các trường tư thục và trường học đặc biệt nếu họ đang thất vọng với một hệ thống trường học thông thường xem ra không đáp ứng nhu cầu của con trẻ.

Hệ thống giáo dục Waldorf có thể là một điều mới mẻ đối với một số người. Hiện có khoảng một ngàn trường học trên thế giới áp dụng phương pháp giáo dục này. Đây là các trường học độc lập, phi lợi nhuận, hầu hết đều khởi đầu không có hỗ trợ tài chính công, mặc dù gần đây có tài trợ của chính phủ một số nước. Tại Mỹ trong hệ thống trường công lập, một số trường đã được thành lập như là “trường học thuê” phương pháp Waldorf.

Trường Waldorf  được sáng lập bởi Ngài Rudolf Steiner vào năm 1919.  Thông tin trên web cho thấy loại hình giáo dục này dựa trên quan điểm con người là trung tâm và trên sự hiểu biết về con người – cả về cơ thể, tâm hồn, tâm trí và tinh thần. Đối với học sinh của Waldorf, âm nhạc, múa và kịch, sáng tác, văn học, truyền thuyết và huyền thoại không chỉ đơn giản là các môn học cần được đọc, được thẩm thấu và thử nghiệm. Chúng là trải nghiệm.

Học sinh của Waldorf nuôi dưỡng suốt đời tình yêu đối với học tập cũng như các năng lực tinh thần, thể chất, tình cảm và trí tuệ, trở thành những cá nhân vững bước trên con đường của mình và để phục vụ thế giới. Khi một người bước vào trường Waldorf, điều đầu tiên nhận thấy là việc chăm sóc các tòa nhà. Các bức tường thường được sơn màu sắc sống động và được trang trí bằng các tác phẩm nghệ thuật của học sinh. Có thể tìm thấy bằng chứng về hoạt động của học sinh ở khắp mọi nơi và mỗi bàn học đặt một cuốn sách học chính được làm khá độc đáo.

Một loại hình giáo dục khác là Montessori. Wikipedia nói rằng đây là một định hướng giáo dục được phát triển bởi bác sĩ, nhà giáo dục học người Ý Maria Montessori vào năm 1897 và đặc trưng bởi sự nhấn mạnh về tính độc lập, tự do trong giới hạn, tôn trọng sự phát triển tâm lý, thể chất và xã hội tự nhiên của đứa trẻ. Các giáo viên ở đây được huấn luyện đặc biệt, trường học sử dụng tài liệu giảng dạy do chính bà Montessori và cộng sự soạn thảo. Các lớp học có trẻ em ở nhiều độ tuổi, và học sinh có thể lựa chọn các hoạt động trong một phạm vi quy định của các tùy chọn. Giờ học được chia thành từng khối không gián đoạn, lý tưởng là trong ba giờ đồng hồ liên tục. Họ cung cấp một mô hình kiến ​​tạo hoặc “khám phá”, nơi học sinh được học các khái niệm thông qua làm việc từ thực tế vật liệu hơn là chỉ dẫn trực tiếp.

Ngôi trường đầu tiên áp dụng phương pháp này được mở cửa vào năm 1907 tại Rome. Bà Montessori tin rằng môi trường học của trẻ nhỏ nên thể hiện các đặc điểm sau:

  • + Sự sắp xếp tạo điều kiện thoải mái cho các cử động và hoạt động
  • + Vẻ đẹp và sự hài hòa, sạch sẽ của môi trường
  • + Xây dựng tương xứng với đứa trẻ và nhu cầu của chúng
  • + Hạn chế về vật liệu, do đó chỉ những vật liệu hỗ trợ sự phát triển của đứa trẻ được đưa vào
  • + Trật tự
  • + Thiên nhiên trong lớp học và ngoài lớp học.

Người ta ước tính rằng có khoảng 20.000 trường Montessori trên toàn thế giới.

Các lựa chọn khác dành cho các bậc phụ huynh quan tâm đến trường học “khác lạ” là các trường Sudbury, trường Harkness và Unschooling. Với Unschooling, định hướng của họ không phải là thiết lập một chương trình giảng dạy cụ thể cho trẻ em noi theo, mà để các em học bằng cách nghiên cứu và tìm hiểu những gì thực sự làm chúng quan tâm.

Trường Sudbury, một trường học khác có thể tìm thấy ở Hồng Kông và khoảng 30 trường khác trên thế giới, được thành lập ở Massachusetts vào năm 1968 bởi một nhóm phụ huynh. Quan điểm của Trường là học sinh có thể quản lý việc học của mình. Trường khuyến khích học sinh tự xây dựng nội dung giáo dục cho chính mình. Không có kỳ thi, trừ khi có yêu cầu. Giáo viên không giảng dạy hoặc giao bài tập về nhà. Nội quy của trường được quyết định bởi các học sinh tại cuộc họp hàng tuần. Những đơn vị liên kết với loại hình Trường này cảm thấy rằng học sinh có thể đạt  trình độ tương đương như các trường học truyền thống  khác.

Giáo dục tại nhà chỉ đơn giản là dạy đứa trẻ trong nhà, đối lập với cách học chính quy. Việc dạy dỗ này được thực hiện bởi cha mẹ hoặc gia sư. Tại Mỹ, khoảng hai triệu trẻ em đang được giáo dục tại  nhà. Đây thường là những con em của các vận động viên, các diễn viên và nhạc sĩ chuyên nghiệp thường phải di chuyển khắp nơi trong cuộc sống của họ. Tại Hồng Kông, giáo dục tại nhà không phải là bất hợp pháp nhưng chỉ cho phép trên cơ sở từng trường hợp. Hầu hết các trường hợp rõ ràng liên quan đến trẻ em Người nước ngoài do văn hóa tâm điểm thi cử ở đây khá căng thẳng.

Cuối cùng, tôi sẽ đề cập đến trường Harkness có tính năng một bảng hình bầu dục đơn giản. Không có bài giảng, và học tập dựa trên các buổi thảo luận. Bất cứ ai cũng có thể đóng góp ý kiến nhưng các giáo viên phải giữ cho các cuộc thảo luận đi đúng hướng. Phương pháp này được phát triển bởi Học viện Exeter uy tín tại Mỹ và đã xuất hiện khoảng từ năm 1930. Hiện nay, nó được sử dụng bởi nhiều trường học trên khắp thế giới, bao gồm cả Trường Quốc tế Harrow tại Hồng Kông.

Rõ ràng là các bậc phụ huynh không phải tìm đâu xa để có được một trong các trường học nói trên cho con mình ngay tại Hong Kong, nhưng họ chắc chắn phải tự tìm ra lời giải cho vấn đề tìm ra một ngôi trường đúng đắn hoặc trường tốt nhất đáp ứng nhu cầu của con em mình. Phụ huynh có thể tìm hiểu nhiều thông tin về các trường học cụ thể thông qua các trang web, trước hết để có cái nhìn tổng quan chi tiết.

Pat Kozyra là một công dân Canada hiện đang sinh sống tại Hồng Kông. Bà là tác giả của cuốn “Những lời khuyên và miếng ngon dành cho phụ huynh cùng giáo viên – kỷ niệm 50 năm dạy học và chia sẻ những gì tôi đã học được.”

Chia sẻ bài viết này
Share:
Email
Print

Gửi bình luận